Akıllı telefonların ömrünü 7 yılın üzerine çıkarmayı hedefleyen yeni bir adım atıldı. Avrupa Birliği (AB), 2023 yılında onayladığı Batarya Yönetmeliği ile çevre koruma ve sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda önemli bir değişim sürecine girdi. Bu düzenleme, bataryaların çevre üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmayı ve daha sürdürülebilir bir kullanım döngüsü oluşturmayı amaçlıyor.
Yeni kurallarla, elektronik atıkların azaltılması ve doğal kaynakların daha verimli kullanılması hedeflenirken, tüketicilerin ürünlerini daha uzun süre ve daha düşük maliyetle kullanabilmeleri sağlanacak. “Kullan-at” modelinden uzaklaşarak, tamir edilebilirlik, yeniden kullanım ve geri dönüşümü ön planda tutan bir üretim ve tüketim sistemi oluşturulması amaçlanıyor. Bu süreçte, ilk adım 2025 yılında atılacak ve o tarihten itibaren AB’de satılan akıllı telefonlarda daha sıkı dayanıklılık ve tamir edilebilirlik kriterleri uygulanacak.
Bataryaların performansına dair getirilen şartlar arasında, üreticilerin yedek parçaları, ürün modelinin AB pazarındaki satışlarının sona ermesinden itibaren en az 7 yıl boyunca erişilebilir kılmaları, tamir kılavuzlarını sunmaları ve bağımsız tamir servislerini engellemeleri bulunuyor. Ayrıca, bataryaların en az 800 şarj döngüsünden sonra dahi başlangıç kapasitesinin yüzde 80’inin korunması gerekecek.
2027 yılında devreye girecek olan düzenlemeyle, piyasaya sürülecek yeni akıllı telefonların bataryalarının kullanıcı tarafından çıkarılabilir ve değiştirilebilir olması zorunlu hale gelecek. Bu sayede kullanıcılar, teknik servise gitmeden basit araçlarla bu işlemi kendileri gerçekleştirebilecek. Ancak, bu değişimin eski cep telefonlarındaki gibi arka kapağı açarak pil çıkarma modeline dönülmesi anlamına gelmeyecek. Üreticiler, cihazların su ve toza karşı dayanıklılığını koruyarak ince tasarımı sürdürmeyi hedefliyor. Yeni nesil cihazlar, bataryanın daha az yapıştırıcı kullanılan ve standart vida girişleri bulunan, daha erişilebilir bir yapıya sahip olması bekleniyor.
Bu düzenlemeler, tüketiciler için büyük avantajlar sunacak. Mevcut durumda batarya değişimi sıkça maliyetli ve zahmetli bir süreçken, yeni sistem sayesinde kullanıcıların cihazlarını daha uzun süre kullanabilmeleri ve tamir maliyetlerinin düşmesi bekleniyor. Böylece, uzun vadede yeni cihaz satın alma ihtiyacı ertelenecek ve bu durum tüketicilere ekonomik bir katkı sağlayacak. AB Komisyonu, uzun ömürlü ve tamir edilebilir cihazlar sayesinde tüketicilerin 2030 yılına kadar toplamda 20 milyar avroya kadar tasarruf edebileceğini öngörüyor.
Aynı zamanda, bu düzenleme teknoloji üreticileri için de önemli bir dönüşüm sürecini başlatacak. Başta Apple ve Samsung gibi büyük üreticilerin, AB pazarına yönelik cihaz tasarımlarını gözden geçirmesi gerekecek. Son yıllarda yaygınlaşan kapalı ve yapıştırıcı ağırlıklı tasarımlar yerine, daha kolay açılabilen ve tamir edilebilirliği artırılmış modellerin geliştirilmesi bekleniyor. Düzenlemenin etkinliği yalnızca AB ile sınırlı kalmayacak; teknoloji şirketleri, maliyet ve operasyonel verimlilik sağlamak için farklı bölgeler için ayrı donanım üretmek yerine tek tip tasarıma yönelecek. Bu durum, Avrupa’da yürürlüğe giren standartların dünya genelinde hissedilmesine neden olacak.
